Sokağa çıkma yasağı ile nüfus sayımı yöntemini ortadan kaldıracak; mükerrerlik veya karışıklık riski olmayan, sadece adres ve nüfusun sağlıklı tespitini sağlamakla kalmayıp; vatandaşların bürokratik işlem yükünü azaltacak, kamu kurumlarının daha etkin ve verimli çalışmasına, özel sektörün de adrese yönelik işlerinde işlem maliyetlerini düşürmesine de hizmet edecek olan bu modern sisteminin hukuki alt yapısı 29 Nisan 2006 günü yayımlanan “Nüfus Hizmetleri Kanunu”dur.
2 yıllık bir ön çalışmanın neticesi olan bu kanunun ardından konuyla ilgili çeşitli Yönetmelik ve Genelgeler yayımlanmıştır. Başbakanlık Genelgesi doğrultusunda; sistemin kurularak hayata geçmesi çalışmaları 30 Haziran 2007 tarihine kadar tamamlanacaktır.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Nedir ?
Kişilerin yerleşim yerlerine göre nüfus bilgilerinin güncel olarak tutulduğu, nüfus hareketlerinin her an izlenebildiği, MERNİS kayıtlarındaki TC Kimlik Numarasına göre kişiler ile ikamet adreslerinin eşleştirildiği bir kayıt sistemidir.
Bu Sistemin Eski Nüfus Sayımlarından Farkı Nedir ?
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi nüfus sayımı değil, devamlı yapılacak güncellemeler ile yaşatılan modern ve dinamik bir veritabanıdır. Daha önce 10 yılda bir sokağa çıkma yasağı ile uygulanan nüfus sayımları artık yapılmayacaktır. Ayrıca bu sistemde TC Kimlik Numaralarına göre kayıt yapılacağından mükerrer kayıt ya da kayıt olamama gibi riskler yoktur.
Sistem Nasıl Kurulacak ?
1. Adres Standardı
Türkiye'deki en ücra köylerden şehir merkezlerine kadar bütün adresler belirlenen adres standardına göre düzenlenecektir. Bu standart ülkemizde yaşanan adres karmaşasına son verecektir.
2. "Ulusal Adres Veritabanı"nın Oluşturulması
Adresleri standartlaştıracak ve adres karmaşasına son verecek olan bu sistemin kurulması için öncelikle mahalle ayrıntısında tüm cadde, sokak ve binaların iç kapı numaraları dahil olmak üzere ülkemizdeki tüm adresler "Ulusal Adres Veritabanı"na kaydedilecektir.
Numaralama çalışması, belediye sınırları içerisindeki yerleşim birimlerinde belediyeler, bu sınırlar dışında kalan köy ve benzeri yerlerde ise il özel idareleri tarafından yönetmelikteki standartlara göre yapılacaktır.
3. Nüfusun Tespiti
Numaralama çalışması tamamlanan yerlerde Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü yetkilileri tarafından yapılan kontrolden sonra yerleşim yerlerinde (hanelerde) yaşayan bireylerin tespiti için alan uygulaması yapılacaktır.
Bu amaçla TÜİK personeli, belirlenen bir zaman diliminde numaralaması biten yerleşim yerindeki bütün adresleri ziyaret ederek, bireylerin TC kimlik numaralarını ve diğer nüfus bilgilerini alacaklardır.
4. Adres ile TC Kimlik Numaralarının Eşleştirilmesi
Ulusal Adres Veritabanında kayıtlı yerleşim yeri adresleri ile o adreslerde oturanların TC Kimlik Numaraları TÜİK tarafından üretilen bir program yoluyla eşleştirilecektir.
5. Askı Süreci ve Kontrol
Nüfus tespit çalışmasından sonra elde edilen bilgiler muhtarlıklarda askıya çıkartılacak ve yanlışlık, eksiklik ve benzeri gibi durumlar varsa düzeltilecektir.
Ayrıca kişiler kendilerine ait kimlik ve yerleşim yeri bilgilerini internet üzerinden de kontrol edebileceklerdir.
6. Türkiye'de Yaşayan Yabancı Uyruklular
Ülkemizde 6 aydan fazla kalacak yabancı uyruklu kişiler de ayrı bir form ile bu sisteme dahil edileceklerdir.
7. Yurtdışında Yaşayan Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşları
Yurtdışında yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yaşadıkları ülke ve şehir düzeyinde yerleşim yeri bilgileri ile nüfus bilgileri için ayrı bir veritabanı oluşturulacaktır.
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek ? Nasıl Güncel Kalacak ?
Sistem TÜİK tarafından kurulduktan sonra, işletilmesi ve güncel tutulması için İçişleri Bakanlığı'na devredilecektir.
1. Adres Kayıtlarının Güncellenmesi
Ulusal Adres Veritabanı belediyeler ve il özel idarelerince, yapı kullanma izin belgesi verilen binalar, yanan/yıkılan binalar, yapı ruhsatları, idari değişiklikler, mahalle veya sokak değişimleri, yeni mahalle, sokak kurulması gibi değişikliklerin sisteme girilmesiyle güncel tutulacaktır.
2. MERNİS Kayıtlarının Güncellenmesi
MERNİS kayıtlarındaki kişilerin adres ve kimlik bilgileri de
- Nüfus Müdürlükleri
- Muhtarlıklar
- Yerleşim yeri ile ilgili hizmet alınan kamu kuruluşları
tarafından doğum, ölüm, evlenme, boşanma, yerleşim yeri değişikliği gibi değişikliklerin sisteme girilmesi ile güncel tutulacaktır.
Avantajları nelerdir?
1. Kamu Kaynaklarının Etkin Kullanımı
Adres standardı getirileceği için adres karmaşası sona erecek ve belediye, posta, telefon, elektrik ve benzeri gibi hizmetlerin yürütülmesi kolaylaşacak, bu sistem ilgili kamu kurumlarının da paylaşımına açılacağından kamuda zaman ve kaynak tasarrufu sağlanacaktır.
